درست بنویسیم!

درست یا نادرست، اولین قضاوتی که از یک نفر به ذهن می‌سپاریم مربوط به وضع ظاهری و شیوه‌ی لباس پوشیدن و توجهی است که به ظاهر خود دارد. شیوه‌ی نوشتن یک متن هم چنین جایگاهی در ادبیات علمی دارد. فرقی نمی‌کند پروپوزال می‌نویسید یا پایان‌نامه یا مقاله یا گزارش یا … اولین چیزی که باید رعایت کنید، اصول درست‌نویسی است تا مخاطب شما بداند متنی که نوشته‌اید برای شما مهم بوده و با بی‌قیدی و بی‌توجهی از آن نگذشته‌اید.

روی Word نسخه‌ی 2013، افزونه‌ی ویراستیار که از آدرس www.virastyar.ir قابل دانلود است به شما کمک می‌کند از رعایت نکات نگارشی و عاری بودن متن از اشتباهات تایپی اطمینان حاصل کنید. اما اگر عادت به رعایت چند نکته کنید، بی‌نیاز از این افزونه‌ها می‌توانید تمیز و درست بنویسید. در زیر برخی نکاتی که برای درست‌نویسی باید رعایت کنید را آورده‌ام. یادتان باشد روی سیستم‌تان یک صفحه‌کلید فارسی خوب (مثل Softgozar) نصب کنید تا نیم‌فاصله (فاصله‌ی مجازی) به راحتی قابل استفاده باشد. در هر حال می‌توانید برای ایجاد نیم‌فاصله از فشردن همزمان کلیدهای ctrl و – یا فشردن همزمان کلیدهای ctrl و shift و 2 استفاده کنید.

  • در تنظیم فاصله‌ها و نیم‌فاصله‌ها وسواس داشته باشید. کلمه‌ای که دو قسمت جدا داشته باشد، اما به‌صورت واحد خوانده شود باید بین دو قسمت مجزا نیم‌فاصله داشته باشد (به جای می شود بنویسید می‌شود، به جای پایان نامه بنویسید پایان‌نامه). اگر جایی شک کردید که بین دو کلمه باید فاصله استفاده شود یا نیم‌فاصله، تصور کنید این کلمه را در انتهای خط تایپ کرده‌اید و کلمه‌ی اول در ابتدای یک خط و کلمه‌ی دوم در ابتدای خط بعد تایپ شده باشد؛ اگر در خواندن این کلمه سکته ایجاد شود یا اشتباه باشد (مثلاً وقتی کلمه‌ی پایان‌نامه را جداگانه و با فاصله تایپ کرده باشید و پایان در انتهای یک خط و نامه در انتهای خط بعد بیاید!)، باید از نیم‌فاصله استفاده کنید. مشخصاً فعل‌هایی که دارای پیشوند می هستند، قطعاً باید در تایپ آن‌ها از نیم‌فاصله استفاده شود.
  • همان‌قدر که استفاده از فاصله به جای نیم‌فاصله اشتباه است، استفاده‌ی نابجا از نیم‌فاصله نیز نادرست است. استفاده از بیش از یک فاصله بین دو کلمه نیز اشتباه است.
  • بعضی علائم نگارشی (مثل نقطه و کاما و نقطه‌ویرگول و پرانتز/آکولاد/کروشه بسته) باید به حرف قبل خود بچسبند و از حرف بعد خود فاصله داشته باشند.
  • برای کشیدن حروف (به‌خصوص جاهایی که ترکیب فارسی و انگلیسی نوشتن باعث ایجاد فاصله‌های ناهنجار در متن می‌شود) از ترکیب کلیدهای shift و J استفاده کنید.
  • بعضی علائم نگارشی (مثل پرانتز/آکولاد/کروشه باز) باید از حرف قبل خود فاصله داشته باشند و به حرف بعد خود بچسبند).
  • علامت‌های گیومه («» یا “”) را فقط وقتی استفاده کنید که نقل‌قول مستقیم از کسی انجام می‌دهید. این مثال را ببینید: به قول محمود دولت‌آبادی: «عجیب‌ترین خوی آدمی این است که می‌داند فعلی بد و آسیب‌رسان است و آن را به کرّات انجام می‌دهد!»بنابراین به‌کار بردن علامت گیومه برای تأکید روی موضوعی کاملاً اشتباه است. برای تأکید روی کلمه یا جمله‌ای از رنگ دیگر یا Bold/Italic/Underline کردن متن استفاده کنید.
  • علامت : صرفاً برای نقل‌قول استفاده می‌شود؛ از به‌ کار بردن آن در انتهای تیترها یا بعد از کلماتی مانند از جمله و مانند و مثل خودداری کنید.
  • اسامی انگلیسی را باید در متن به فارسی بنویسید و فقط اولین بار به انگلیسی زیرنویس کنید.
  • حروف اول همگی کلمات انگلیسی (به‌ویژه در عنوان و زیرنویس و کلمات کلیدی) باید بزرگ باشند.
  • از به کار بردن کلمات خارجی مثل رِنج، سنسور، آنالیز و … خودداری کنید و به جای آن‌ها از واژه‌های فارسی مثل بازه، حسگر و تحلیل استفاده کنید. استفاده از کلمات انگلیسی که در فارسی جا افتاده‌اند (به‌ویژه واژه‌های فنی مثل گیت و پورت – به شرطی که معادل فارسی جاافتاده نداشته باشند) اشکالی ندارد. به‌ویژه از واژه‌سازی و به‌کار بردن معادل‌هایی که خواندن متن را دشوار می‌کند جداً خودداری کنید (به‌جای گیت XOR ننویسید دروازه‌ی یای انحصاری!)
  • اگر واژه‌ای از انگلیسی وارد فارسی شده و ناچار هستید از آن استفاده کنید، طوری بنویسید که به‌صورتی غیر از چیزی که نوشته‌اید نتوان آن را خواند. مثلاً کلمه‌ی Robot را روبات بنویسید (نوشتن آن به‌صورت ربات می‌تواند تلفظ‌های دیگری مثل رِبات یا رَبات به دنبال داشته باشد)
  • از به‌کار بردن نشانه‌های عربی در کلمات فارسی خودداری کنید (پیشنهادات، آزمایشات، گاهاً و …)
  • ارجاع به مراجع در انتهای جمله باید قبل از نقطه‌ی پایانی انجام شود.
  • اگر جدولی را از مراجع دیگر آورده‌اید، بهتر است آن را مجدداً تایپ کنید.
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *